piątek, 5 grudnia 2014

Język chiński - przydatne zwroty

  Czas leci jak szalony i w magiczny sposób dzień zamienił się na kilka :). Czasem wydaje mi się, że cały tydzień to jeden dzień, wszystko tak szybko się dzieje, że człowiek marzy o powrocie do dzieciństwa, gdy po prostu wszystko było wolniejsze, albo przynajmniej marzy mi się przeprowadzka w miejsce, gdzie czas nie ma znaczenia. Czy takim krajem są Chiny, o których dzisiaj wspomnę? Niekoniecznie… Chociaż pewnie w głębi kraju, gdzie czas się zatrzymał kilkadziesiąt lat temu, czas tak nie ucieka. W chwili obecnej Chiny rozwijają się w zastraszającym tempie i aż trudno uwierzyć w to, że jeszcze kilkadziesiąt lat temu, chińska gospodarka była w bardzo słabej kondycji. Dzisiaj z pomocą ekspertki, która jutro zdaje egzamin z języka chińskiego i za którą trzymam kciuki, przygotowałam lekcję języka chińskiego. Zanim jednak przejdziemy do przydatnych zwrotów, chciałabym podzielić się z wami informacjami na temat tego języka i samych Chin.  


  • Miliard ludzi i jeden język? – to zupełnie nie realne, chyba, że mówimy o nabywaniu języka obcego, ale tutaj też pojawiają się różne dialekty, inna wymowa, słówka. Również w przypadku Chin nie możemy mówić o jednym języku. Oczywiście mandaryński – popularnie zwany: chińskim jest urzędowym językiem Chin, ale na terenie tak obszernego kraju wykształciły się różne dialekty. Mówiąc więc chiński mamy na myśli raczej dialekt mandaryński, który został językiem urzędowym Chin również ze względu na fakt, że posługiwała się nim stosunkowo duża liczba osób ( w chwili obecnej mówi się o 800 mln ludzi, dla których mandaryński jest pierwszym językiem);
  • Skąd wziął się mandaryński? Według badaczy: z języka średnio-chińskiego używanego w centrum Chin m.in. przez władze i ludność, ukształtował się wczesny język mandaryński, a potem współczesny język mandaryński;
  • Gdzie się go używa? Przede wszystkim w Chińskiej Republice Ludowej, a także w Singapurze i na Tajwanie i wszędzie tam, gdzie mieszkają Chińczycy, ale w tych trzech miejscach chiński jest językiem urzędowym;
  • Dlaczego nauka zajmująca się językiem chińskim nazywa się „sinologią”, a nie chinistyką lub mandarynistyką? Nie dlatego, że brzmi to co najmniej dziwnie. Nazwa tej dziedziny, zajmującej się badaniem języka chińskiego, jak również kultury czy historii chińskiej, pochodzi od łacińskiego określenia na Kraj Środka, czyli Sinae;
  • Niewątpliwie najbardziej intrygującym elementem języka chińskiego jest jego pismo, które używane jest do zapisu również dialektów języka chińskiego. Ponadto ideogramy zostały zaadaptowane przez Wietnam już na początku I w n.e., ale w efekcie wyeliminowano je z użycia na rzecz alfabetu pochodzenia łacińskiego. Do tej pory używany jest powszechnie w Japonii. Natomiast w Korei, chociaż pismo chińskie nie zostało oficjalnie wyeliminowane i w teorii w szkołach jest nauczane, to w rzeczywistości Koreańczycy wykształcili swój własny sposób zapisu;
  • Język chiński posiada tony, co również utrudnia jego naukę. W mandaryńskim wyróżnia się 4 tony, ale w niektórych dialektach na terenie Chin jest ich nawet 8-9. Powiem z doświadczenia, że 6 to już totalna maskara, a jeszcze więcej, jak to możliwe???

A teraz kilka ciekawostek o samych Chinach:
  • zupki chińskie wcale nie są chińskie… to pomysł Japończyków, który został spopularyzowany przez Amerykanów.
  • na terenie całych Chin budowane są miasta, ale ze względu na to, że ludzi nie stać na przeprowadzkę ze wsi do miasta, tego rodzaju miejsca są całkowicie puste. Wyglądają niczym miasta duchów...
  • chińskie ciasteczka wcale nie powstały w Chinach, ale w USA.
  • w Chinach nie ma podziału na strefy czasowe, dlatego też w niektórych miejscach słońce wstaje po godzinie 10 rano, a w innych o 4.
  • liczba 4 w kulturze chińskiej oznacza śmierć i jest powszechnie unikana przez Chińczyków. W szpitalu nie znajdziemy sali, ani piętra o tym numerze. Nie można też dawać w prezencie 4 kwiatów.
  • wywijane chińskie dachy to nie tylko kwestia zdobienia, ale również wierzeń. Wierzono bowiem, że kręta ścieżka nie pozwala duchom trafić do celu. Aby nie weszły one do domostw wieszano talizmany i tworzono dachy wywijane na końcach.
  • ponad 50% społeczeństwa chińskiego to agnostycy lub ateiści.
  • polityka jednego dziecka doprowadziła do licznych aborcji również u kobiet w zaawansowanej ciąży.
  • w Chinach wyróżnia się 5 stron świata: wschód, zachód, północ, południe i środek.
  • Chiny nazywane są Krajem Środka. 
Przyszła pora na zwroty. Mam nadzieję, że przydadzą się podczas podróży i w rozmowach ze znajomymi.

Polski
Angielski
Chiński
Transkrypcja
Cześć/ Dzień dobry
Hello!
你好 /您好
nihao/ ninhao
Dzień dobry (rano)
Good Morning
早安
dzaoan
Dobry wieczór
Good evening
晚上好
łanszang hao
Dobranoc
Good night
晚安
łanan
Pa pa !
Bye bye!
拜拜
bajbaj
Jak się masz?
How are you?
你好
nihao ma
Dziękuję, dobrze .
Thanks, good.
 我很好/谢谢
ło hen hao/siesie
Przepraszam
I’m sorry
对不起
dłejbuci
Dziękuję
Thank you
谢谢
siesie
Do widzenia
Good bye
zajdzien
Jak masz na imię?
What’s your name?
你叫什么名字
ni dziao szenme mingdzy?
Nazywam się
My name is..
我叫..
ło dziao
Miło Cię poznać
Nice to meet you?
 认识你我很高兴
renszy ni ło hen gaosing
Skąd pochodzisz?
Where are you from?
你是哪国人
ni szy naguoren?
Jestem z …
I’m from..
我是从
ło szy cong … de.
Czy mówisz po chińsku?
Do you speak chinese?
你会说汉语吗?
ni hłej szuo hanju ma?
Czy mówisz po angielsku?
Do you speak english?
你会说英文吗?
ni hłej szuo ingłen ma
Proszę mów trochę wolniej.
Please speak more slowly.
请说慢一点儿  
cing szuo man yidianr
Nie rozumiem
I don’t understand
我不懂 / 我听不懂
ło bu dong/ ło tingbu dong
Rozumiem
I understand
我不了
ło dongle
Tak
Yes
是的
szyde
Nie
No
不是
buszy


Chiny to jeden z najbardziej zaskakujących krajów, gdzie znajdziemy wiele talentów. A dzięki programom rozrywkowym co jakiś czas możemy usłyszeć o cudownych chińskich dzieciach. Oto moje top 5:D


 
Moja ulubiona piosenka śpiewana po mongolsku i chińsku. Angielski tytuł to: Mother in the dream. Mongolski chłopiec wziął udział w chińskim talent show. Moim zdaniem wersja mongolska jest dużo lepsza.
 

6 komentarzy:

  1. No i teraz mogę jechać do Chin :D
    Jak mogę zapytać się o konkretne miejsce, tzn. jak dojdę, lub gdzie jest ...
    Pozdrawiam :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Gdzie jest ... 在哪里 ... dzaj nali?
      Jak dojść pieszo do ...? 到…怎么走? dao... zenme dzoł

      Usuń
    2. Super, muszę zapisać do notesu :)
      Pozdrawiam

      Usuń
  2. Świetny post! Dosyć niedawno zaczęłam się na poważnie interesować Chinami, więc miło nieco poszerzyć swoją wiedzę :) Zastanawiałam się nawet nad nauką języka, jednak przerażają mnie tony. Jest jakakolwiek szansa nauczyć się ich samodzielnie?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Nie mam doświadczenia w nauce chińskiego i niewiele wiem o tonach w chińskim, ale tony znam z innych języków. W tajskim jest ich 5, a w wietnamskim 6, w mandaryńskim - 4. Muszę przyznać, że najlepszą metodą jest czytanie tekstów wraz ze specjalistą od języka, jak również odsłuch nagrań. W nauce tonów pomaga muzykalność. Pamiętaj, że tony to nie wszystko. W językach azjatyckich jest więcej samogłosek i inna artykulacja spółgłosek, co bardzo często jest trudne do nauczenia, ale nie niemożliwe:)

      Usuń
  3. Hmm, jednak na razie dam sobie spokój :D Lepiej będzie kiedyś znaleźć dobrego nauczyciela i pod jego okiem się uczyć. Jednak dziękuję za odpowiedź :)

    OdpowiedzUsuń